
Fularsız Entellik
Halk için, halka rağmen entellik. İlginç konular + eleştirel düşünce + bildiğin Türkçe.
Son Bölümler
Popülizm: Halkçılık ve Son 100 Sene
Selam fularsızlar. Popülizmin son 100-150 senesi. Türkiye, Japonya ve tekrar Türkiye güzergahındayız. Konular: 00:00 İnce ideoloji 02:43 Türk milleti, İslam ümmeti, Batı medeniyeti 04:57 Meiji Restorasyonu 12:22 Medeniyet ithal edilebilir mi 13:55 Fert yok, cemiyet var 18:10 Menderes ve Ecevit 22:15 Ötekiler 23:29 Popülist elitleşince ne olur 27:08 Gelecek *** Bu bölüm reklam içermektedir
Büyük Resim: Müesses nizamın intiharı ve YZ ekonomisi
Selam fularsızlar. Dünyanın en büyük sigorta şirketlerinden olan Zurich Sigorta Grubu'nun Türkiye CEO'su Yılmaz Yıldız konuğum. Her sene Davos’ta toplanan Dünya Ekonomik Forumu’nun yayınladığı Küresel Riskler Raporu’nu konuştuk. Özellikle iki konuya odaklandık: Amerika'nın müesses nizamı bozmasının ardındaki mantık ve Çin ile giriştikleri yapay zeka rekabetinin ekonomik boyutları. Biraz da biz büyük resim konuşalım, hep başkaları mı yapacak. (Not: Popülizm mini-serisi bundan sonra devam edecek) …
Popülizm: Zübük, Cicero, Oz Büyücüsü
Selam fularsızlar. Popülist aşağı, popülist yukarı... sürekli duyduğum, sürekli kullandığım ama tanımlayamadığım bir etiketti; zaten anlamı sürekli değişmiş. Temelinde çoğulculuğun reddi, halkın bütünlüğü, ve karşısına şeytani bir "elit" sınıfının konumlandırılması yatıyor. Peki bu şekilde iktidara gelen popülistler, zamanla bizzat elitleşince, nasıl iktidarda kalmaya devam ediyorlar? Bu soruya cevap ararken, ortaya kısa bir seri çıktı. İlk bölüm, uzak tarih... Konular: (00:00) Zübük (03:36) Opt…
5G ve Ötesi
Selam Fularsızlar, geçtiğimiz günlerde, Vodafone Türkiye’nin başında bulunan Engin Aksoy’la bir sohbet yaptık (sponsorlu bölüm) fakat fazla kurumsal kaçmaması için teknolojiye odaklandık. Aklımdaki sorular şunlardı: Neden 4G ile 5G arasında büyük bir fark deneyimlemiyorum Türkiye bu konuda geride mi kaldı Afetler için atıl kapasitemiz diğer ülkelere kıyasla ne kadar Uydu iletişiminin geldiği nokta nedir Kalabalık yerlerde önceliklendirme satın alınabilir mi Daha fazlası aşağıdaki konular listesi…
Orban Never: Kral Öldü, Yaşasın Yeni Kral
Selam fularsızlar. 1 saatlik duble bölümle karşınızdayım. Önceki bölümde Macaristan'ın yakın geçmişini hatırlatmıştım, şimdi daha da yakın geçmişe (son 2 sene) ve yakın geleceğine bakacağız. Yıkılmaz gözüken bir rejimin mutlak bir hezimete uğrayışını ve yandaş olsun, muhalif olsun, kimsenin bu yeni gerçekliğe bir türlü inanamayışını göreceğiz. Konular: 00:00 Hezimete giden yol 02:17 Pedo affı skandalı 08:14 Peter Magyar'ın ortaya çıkışı 14:52 Önceki isyanlar 18:01 İlk miting 20:08 Eski eşinin...
Orban Never: Macaristan Seçimleri
Selam fularsızlar. Görüşmeyeli, hane nüfusunu arttırdık, ikinci kızımız da aramıza katıldı. Biraz erken doğduğu için hazırlıksız yakalandık yalnız, çünkü aynı hafta diğer çocuğun yuvası tatile girmişti. Hayatın zorluk seviyesi epey arttı anlayacağınız. Macaristan seçimleri hakkında iki bölümlük bir içeriğin ilk kısmına hoşgeldiniz. ("hoşgeldiniz" ne ya, paslanmışız resmen) Konular: 00:00 Orban Forever 01:48 Bir çocuk daha 02:57 1989 07:04 Sosyalistlerin çöküşü 09:08 2008 krizi 12:21 Karma seçim …
Foundation: Nasıl Uyarlama Yapılır
Vakıf serisini, dizi uyarlamasının güzel yönlerini inceleyerek bitiriyoruz. Bilimkurgu sevmeseniz bile, diziyi izlemeyecekseniz bile, hikayecilik açısından faydalı bir bölüm olacağını umuyorum. Konular: (00:00) Alaçatı Kitap Günleri (01:52) Fikir enflasyonu (02:42) Sihir enflasyonu (04:18) Empire: Devlet benim (06:16) Asimovun ruhu (07:10) Genetik hanedan (10:09) Erkeğin Üç Yüzü (14:29) Demerzel (18:30) Ex Machina (20:57) Ebedi imparatoriçe (22:52) Tavsiye: Asimov okuma sırası (25:41 ) Patreon t…
Foundation: Nasıl Uyarlama Yapılmaz
Selam fularsızlar. Vakıf serimizin son iki bölümünü, 2021'de başlayan dizi uyarlamasına adıyorum. Hem çok iyi hem de çok kötü bir uyarlama. Çünkü birbiriyle pek alakası olmayan en az iki farklı diziden oluşuyor. İşin komik tarafı, Asimov’dan esinlendikleri kısımları zayıfken, kendi uydurdukları orjinal kısımları onun vizyonunu daha iyi yansıtıyor. Bugün dizinin "kötü" kısmını anlatacağım. Ama esas derdim, onu bahane olarak kullanıp, genel olarak hikaye anlatıcılığı üstüne atıp tutmak. Yani diziy…
Foundation vs DUNE
Bugünün konusu, Asimov’a doğrudan bir cevap olarak yazıldığı düşünülen -ve benim de en çok sevdiğim bilimkurgu romanı olan- Dune. Sistemler, kahramanlar, din, teknoloji, kehanet gibi birçok konuda örtüşüyorlar. Karşılaştırmalı bir analiz yapalım. (Dune hakkında biraz spoiler içerir) Konular: (00:00) Epstein serisi notu (02:08) Hangisi daha iyi (03:37) Roma vs Feodalizm (07:52) Tekno-iyimserlik (10:33) Nerede bu yapay zeka (13:19) Kehanet (17:31) Kahramanlık (19:53) Zeitgeist farkı (21:13) Dune k…
Epstein: Hapis, Ölüm, İfşa
Serinin son bölümü. Üç perdeden oluşuyor: İlk perde tutuklanmaya giden yol, ikincisi şüpheli ölümü, son olarak da belgelerin yayınlanma süreci. Kapakta bir adamın ismi geçiyor olabilir ama esas başrol sistemin kendisi. Konular: (00:00) Milyarder vs Devlet (01:23) Yıl 2018: Durum Özeti (05:40) Araştırmacı gazeteciliğin önemi (06:25) Perversion of Justice (09:25) MAGA kurucusunun yardımı (11:48) İstihbaratın adamı (14:40) Kimsenin inanmadığı "intihar" (22:07) "Ölmedi" komplosu (26:32) Schrödinger'…
Epstein: Dünyanın En Kötü Pazarlığı
Önce biraz gündem (İran Savaşı) sonra da Epstein'in 2008-2019 arası dönemi. Yani aldığı akıl almaz federal dokunulmazlık, tatil gibi bir hapis cezası, bitmek bilmeyen tazminat davaları, İngiliz kraliyet ailesine uzanan mesele ve sonun başlangıcı. Haftasonu da düşüş kısmı geliyor (son dava, intihar, belgelerin yayınlanma macerası). Konular: (00:00) Kimse savaş ilan etmiyor (04:19) Özet (07:24) Federal dava (08:49) Dünyanın en kötü pazarlığı (15:05) Tatil gibi hapis (16:18) Tazminat davaları (18:4…
Seçim Paradoksu
Selam fularsızlar, yayın akışımıza kısa bir ara vereceğiz. Sponsorlu bir bölüm girecek araya, fakat merak etmeyin, konu gayet ilginç: Modern insan olmanın gizli maliyeti olarak "karar yükü". Gün boyunca verdiğiniz binlerce karar azar azar pilinizi bitiriyor. Eskiye göre bu iş nasıl değişti ve muhakeme gücünüzü nasıl koruyacaksınız? Konular: (00:00) Kahve sipariş edememek (03:37) 35 bin karar (05:27) Seçim Paradoksu ve reçel deneyi (08:21) Satisfier vs Maximizer (09:37) Sponsor mesajı: İş Black (…
Epstein: Nereden Çıktı ve İlk Soruşturmaları Nasıl Atlattı
Geldik Epstein meselesine. Asimov üstadım kusura bakma seni şöyle köşeye alıcaz birazcık Geçtiğimiz günlerde, en az 20 senedir devam eden bir dizi soruşturmayla ilgili milyonlarca belge lap diye önümüze kondu, ve Epstein Dosyaları yeniden herkesin gündemine oturdu. Fakat bence işin yanlış kısımları gündeme oturdu. Bugünkü amacım dosyalara derinlemesine dalıp sapla samanı ayırmak değil; ben dosyaların içeriğinden ziyade toplanma sürecine odaklanacağım. Eğer siz de benim gibiyseniz, bu hengame içi…
Foundation: Katır ve İkinci Vakıf (Trilojinin Sonu)
Selam fularsızlar. Bugün, Vakıf üçlemesini noktalıyoruz. Serinin temel fikrini çökerten Katır hikayesini, ve üçüncü kitabı tek oturuşta bitireceğiz. Yetmeyecek, 1980lerde yazılan dört devam kitabını da jet hızıyla özetleyeceğiz. Ha, bunca zamandır boş durmuyordum, yeni bir podcastim var, hafif muhabbetler: Fularsız ile Kuralsız. Kafa dağıtmak isterseniz... Konular: 00:00 Nükleer Çağ: Solution Unsatisfactory (1941) 03:57 Yeni Podcast: Fularsız ile Kuralsız 04:41 Katır Hikayesi (1945) 11:17 Zaman …
Lovemark: Gizem, Duyusallık, Yakınlık
Neden örneğin bir Harley Davidson dövmesi normal karşılanır da, başka bir kar amacı güden şirket dövmesi anormaldir? Siz tamamen gönüllü olarak, bir markanın dövmesini yaptırır mıydınız? Selam Fularsızlar, Vakıf serisine birazcık ara verip, bugün sponsorlu bir bölümle dünyaya dönüyoruz. Lovemark kavramını konuşacağız. Konular: 00:00 Dövme testi 02:55 Lovemark 03:52 iphone kuyrukları 05:18 Saygı-sevgi ekseni 07:45 Sponsor mesajı 08:30 Gizem 10:37...
Foundation: Son Romalı Belisarius (General)
Vakıf serisinin ikinci kitabı, toplam iki hikayeden oluşuyor. Birbirinden çok farklı olduklarından bugünün konusu ilki: General. "Son Romalı" lakaplı Bizans generali Belisarius'tan esinlenilmiş Bel Riose karakterini takip edeceğiz. Arada Asimov'a da yükleneceğim biraz. Bir sonraki bölümde de serinin kırılım noktası olan Katır hikayesini, tek parça halinde ele alacağız. Konular: 00:00 Bir dakikalık özet 02:18 Pastırma Yazı ve 3.yy Krizi 04:31 Belisarius 06:16 Bel Riose 08:33 Vakıf bir ütopya deği…
Foundation: İlk Kitabın Tamamı (duble bölüm)
Bilimkurgu neden önyargılarla boğuşuyor, neden sinema uyarlamaları aksiyondan ibaret? Bu soruyla başladıktan sonra, Asimov'un Vakıf Serisine dalıyoruz. Dergilerde çıkan orijinal hikayeleri esas alarak, ilk kitabın tamamını tartışacağız. (Psikotarihçiler, Ansiklopediciler, Başkanlar, Tüccar Prensler). Bonus olarak "My Name is Legion" isimli bir hikaye ve her zamanki entel kuntel eklemeler var. Kaynaklara bakmayı unutmayınız. İyi Pazarlar Konular: (00:00) Bilimkurgu neden ciddiye alınmadı (04:31 )…
Foundation: Frankenstein'dan Galaktik İmparatorluklara
Roma İmparatorluğu'nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi'den (Gibbon) esinlenen genç bir yazar, daha önce kimsenin cesaret edemediği kadar büyük ölçekte bir hikaye hayal etti. Onbinlerce yıla ve milyonlarca gezegene yayılan bir imparatorluğun çöküşünü ve ardından gelecek karanlık çağları önceden görebilseydiniz, ne yapardınız? Bilimkurgu tarihinin en önemli eserlerinden biri hakkında, o bahaneyle de bilimkurgu tarihi ve felsefesi hakkında atıp tutacağımız bir mini-seri. Konular: (00:00) Romayı düşünüyor…
Alışkanlık: Sığınak mı Zincir mi?
Rutinlerimizin biyolojik temelleri, toplumsal izleri, belirsizliğe karşı birer silah olmaları ve bağımlılığa dönüşmeleri üstüne. Konular: (00:00) Kontrollü Kaos (01:38) Çikolata Peşindeki Fareler (05:57) Habitus (09:28) Fasty Mesajı (10:57) Saflık ve Kutsallık (13:39) Liminalite (14:38) Bağımlılık Kaynaklar: Yazı: Brain researchers explain why old habits die hard Yazı: Why we do what we do (Ann Graybiel üstüne) Yazı: Mouse Experiment Sheds Light On Why We Obey Habits Makale: Bourdieu, Pierre. 19…
Davalar, Araplar, Kahramanlar (Tenis Ekonomisi Tarihi 3)
Selam fularsızlar. Önceki bölümlerde, şu hayatta hiç başka derdimiz yokmuş gibi, tenis dünyasındaki politik mücadeleleri ve herkesin çektiği maddi zorlukları ele almıştık. Görünürde para konuşuyoruz da aslında rekabetin felsefesini yapıyoruz. Sporun temel vaadi, adalet. Öte yandan, elitlerin sistematik olarak korundukları bir yapı gözlemiştik. O yüzden hep tanıdık simalar görüyoruz ve kolayca satılan hikayeler ortaya çıkıyor. İşin ruhu ile pazarlaması arasındaki bu çatışma, günün konusu. . Yeni …




