Podkast amerykański - Podcasty
Podcast

Podkast amerykański

Piotr Tarczyński i Łukasz Pawłowski
Society & Culture
0 Plays

Łukasz Pawłowski i Piotr Tarczyński o Stanach Zjednoczonych - komentujemy to, co się dzieje w amerykańskiej polityce, przypominamy ważne wydarzenia historyczne, a co jakiś czas omawiamy jakieś ważne zjawisko społeczne czy trapiący Amerykę problem. Nowy odcinek w każdą sobotę. Czytajcie nasze książki: Piotr: "Oślizgłe macki, wiadome siły. Historia Ameryki w teoriach spiskowych": https://bit.ly/4v1F8Li Łukasz: "Stany Podzielone Ameryki": https://bit.ly/3Yrz7s4 Jeśli chcecie nas wspierać, zapraszamy na http://patronite.pl/podkastamerykanski

Najnowsze odcinki

302. Królestwo bawełny: południe przed wojną secesyjną

14 lis 2026
1:19:53

Wynalazek odziarniarki odmienił Południe - bawełna stała się absolutną podstawą gospodarki południowych stanów i najważniejszym towarem eksportowym całych Stanów Zjednoczonych. To sprawiło, że niewolnictwo, które tuż po wojnie o niepodległość mogło wydawać się zanikającą instytucją, nabrało nowego impetu. Liczba niewolników wzrosła z 700 tysięcy do 2 milionów w roku 1830, a następnie do 4 milionów przed wojną secesyjną. Południowcy przestali traktować niewolnictwo jako zło konieczne, „szczególną…

301. Niebieskie tsunami: sukces Demokratów czy klęska Republikanów?

07 lis 2026
1:30:08

54 a może nawet 56 miejsc dla Demokratów w Senacie i co najmniej 255 miejsc w Izbie Reprezentantów. Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski Nieźle jak na partię, której jeszcze na początku roku nie dawano większych szans na zdobycie choćby minimalnej przewagi w Senacie. A to nie wszystko, bo są także sukcesy w wyborach do stanowych legislatur i na urzędy gubernatora. Od stycznia trzy czwarte Amerykanów będzie mieszkało w stanach gdzie gubernatorem jest Demokrata. Łączn…

Republikalipsa 2026

04 lis 2026
11:17

Nadeszła republikalipsa - Amerykanie ruszyli na wybory i dali Demokratom zwycięstwo niewidziane od dawna: co najmniej 54 miejsca w Senacie, solidna przewaga w Izbie Reprezentantów, spektakularne wygrane w Georgii, Ohio, a zwłaszcza w Teksasie, gdzie po kilku dekadach kończy się republikańska dominacja. Dzielimy się z Państwem na szybko paroma refleksjami, a więcej o wynikach tych wyborów opowiemy w najbliższym odcinku.

300. Midtermy 2026: palcem po mapie

31 paź 2026
1:43:19

Już 3 listopada, we wtorek, wybory połówkowe, czyli w połowie prezydenckiej kadencji. Amerykanie wybiorą 435 członków Izby Reprezentantów, 35 senatorów, ale także gubernatorów, burmistrzów, stanowe legislatury itd. Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski Popularność prezydenta Trumpa szoruje po dnie, a wybory połówkowe to zawsze referendum na temat partii rządzącej - czy więc Demokraci mają szansę na odbicie obu izb Kongresu? W dzisiejszym odcinku wyruszamy w podróż po…

299. Czy Republikanie zmierzają ku wyborczej katastrofie?

24 paź 2026
1:08:40

Na dwa tygodnie przed wyborami w połowie kadencji prezydenta, które odbędą się 3 listopada, sytuacja nie wygląda dla Republikanów różowo. Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski Sondaże przewidują nie tylko, że stracą Izbę Reprezentantów, ale też ich kontrola nad Senatem jest zagrożona. I to mimo gigantycznych pieniędzy, jakie wydają na tę kampanię z pomocą Elona Muska, największego darczyńcy Partii Republikańskiej, który w niektórych stanach niemalże w pojedynkę finan…

298. Dlaczego w USA wciąż wykonuje się karę śmierci?

17 paź 2026
1:29:13

Nieudana egzekucja Christy Pike w stanie Tennessee oraz zapowiedzi Departamentu Obrony, że planowana egzekucja majora Nidana Hasala przez rozstrzelanie będzie transmitowana na żywo w internecie, sprawiły, że na nowo rozgorzał spór o karę śmierci - instytucję, którą zniesiono już w niemal wszystkich krajach demokratycznych, poza Stanami Zjednoczonymi. Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski Opowiadamy o historii kary głównej w Ameryce: dlaczego w XVIII wieku była karą n…

297. Czy wojna o niepodległość była wojną o niewolnictwo?

10 paź 2026
1:13:05

Kiedy Ameryka ogłaszała niepodległość, niewolnictwo było legalne we wszystkich Trzynastu Koloniach. Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski Oczywiście istniały między nimi zasadnicze różnice - Północ była „społeczeństwem z niewolnikami”, a Południe „społeczeństwem niewolniczym”, gdzie cała struktura społeczno-gospodarcza opierała się na przymusowej pracy czarnych ludzi. Wybuch wojny o niepodległość w 1775 roku był pierwszym wielkim testem tej amerykańskiej instytucji: …

296. "Strategiczna stabilność": Xi Jinping w Białym Domu

03 paź 2026
1:07:10

W dniach 23-25 września 2026 roku wizytę w Waszyngtonie złożył chiński przywódca, Xi Jinping. Prezydent Trump podjął gościa z najwyższymi honorami - pojechał przywitać chińską delegację na lotnisku, podjął kolacją w Białym Domu, pokazał Xi oryginał Deklaracji Niepodległości i Konstytucji, a także lądowisko dla helikoptera zbudowane na Południowym Trawniku oraz - wciąż budowaną - salę balową. Starania Donalda Trumpa nie są zaskakujące, jeśli wziąć pod uwagę w jakich okolicznościach dochodzi do wi…

295. Niewolnictwo w kolonialnej Ameryce

26 wrz 2026
1:06:39

W 1619 roku w Wirginii przyjęto kodeks praw gwarantujący prawa obywatelom i zebrało się ciało ustawodawcze kolonii - ale tego samego roku do Jamestown zawitał statek z dwudziestoma czarnymi Afrykanami z terenu dzisiejszej Angoli. Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski To data narodzin amerykańskiej demokracji - ale i data początku amerykańskiego niewolnictwa. Rozpoczynamy opowieść o amerykańskim niewolnictwie: jego rozwoju na Południu i zaniku na Północy, stoczonej z …

294. Trumpohulanka

19 wrz 2026
1:28:28

Pan każe - sługa musi. Donald Trump zażyczył sobie partyjnej konwencji Republikanów przed wyborami w połowie kadencji, więc mu ją zorganizowano. „Trump-a-paloosa” odbyła się w Dallas i pełna była atrakcji: dowiedzieliśmy się tego jakie miejsce miał rok 1946 w bożym planie zbawienia ludzkości, dlaczego uczciwość procesu wyborczego wymaga oszustw, czy bilion dolarów to dużo czy mało i czy Donald Trump własnoręcznie odebrał poród własnego wnuka. Opowiadamy o wystąpieniu JD Vance’a i nieoficjalnym s…

293. Widmo socjalizmu: DSA, Hasan Piker i "lewicowa fala" w Partii Demokratycznej

12 wrz 2026
1:26:42

Amerykanie mają dość. Od dawna zwracamy uwagę, że zaufanie do instytucji publicznych spada od dekad - dziś blisko trzy czwarte Amerykanów uważa, że system polityczny i gospodarczy należy poważnie zmienić lub całkowicie zburzyć i postawić na nowo. Korzystają na tym politycy i ugrupowania zapowiadające radykalną zmianę - tak na prawicy, jak i na lewicy. Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski Jednym z najważniejszych zjawisk w amerykańskim życiu politycznym ostatnich lat…

292. Podróże z Natalie, czyli co było, kiedy nas nie było?

05 wrz 2026
1:13:35

Nadszedł wrzesień, a z nim nowy sezon Podkastu amerykańskiego. Po wakacjach, tradycyjnie, robimy podsumowanie tego, co wydarzyło się w amerykańskiej polityce, kiedy nie nagrywaliśmy nowych odcinków. A wydarzyło się całkiem sporo. Opowiemy Wam o prawyborach - głównie w Partii Demokratycznej i o tym, jak radzą sobie jej dwa główne skrzydła, lewicowe i centrowe. Kto się cieszy, kto mniej; kto stawia na opiekę zdrowotną, a kto na ryby, ilu jest Danów Sullivanów i dlaczego znów emocje budzi nazwisko …

291. Czytelnia Podkastu Amerykańskiego, czyli książki na wakacje 2026

25 lip 2026
1:04:30

Tradycyjnie już kolejny sezon „Podkastu Amerykańskiego” przed krótką przerwą wakacyjną kończymy „Czytelnią”, czyli opowieściami o książkach, które mniej lub bardziej polecamy [ODCINEK ZAWIERA RECENZJĘ KSIĄŻKI „Yellowstone. Biografia parku” W RAMACH PŁATNEJ WSPÓŁPRACY Z WYDAWNICTWEM FILIA] A o jakich pozycja opowiadamy? - Randall K. Wilson, „Yellowstone. Biografia parku”, tłumaczenie: Adrian Stachowski, Filia, 2026 Opowieść o historii pierwszego na świecie parku narodowego, powołanego do życia w …

290. Poranek w Ameryce, czyli kariera Ronalda Reagana, część 3

18 lip 2026
2:12:16

Przed nami trzecia, ostatnia część opowieści o Ronaldzie Reaganie - najdłuższy odcinek w dotychczasowej historii Podkastu amerykańskiego, ale też jest o czym opowiadać. Posłuchajcie o wyborach 1980 roku, kiedy Reagan prawie zgodził się na „współprezydenturę” a potem rozgromił Jimmy’ego Cartera, obiecując Amerykanom, że „uczyni Amerykę znowu wielką”; o niełatwym zarządzaniu Białym Domem w którym o wpływy walczyła „Trójka”, pierwsza dama i pewna jasnowidzka; o zamachu na prezydenta, który wzmocnił…

289. Show na 250 fajerek. Urodziny USA wczoraj i dziś

11 lip 2026
1:09:55

Szanowni Państwo, w tym odcinku przyglądamy się temu, jak Amerykanie obchodzili okrągłe rocznice uchwalenia Deklaracji Niepodległości - od 50. rocznicy w 1826 roku po 250-lecie w roku 2026. Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski Opowiadamy nie tylko o świętowaniu narodzin Stanów Zjednoczonych, ale też o tym, jak Ameryka w kolejnych epokach rozumiała samą siebie, komu pozwalała uczestniczyć w narodowej opowieści i jakie napięcia kryły się za oficjalnymi obchodami. Pięć…

288. Schadzka z przeznaczeniem, czyli kariera Ronalda Reagana, część 2

04 lip 2026
1:44:02

Kiedy zostawiliśmy Reagana na końcu pierwszego odcinka, jego kariera aktorska i związkowa dobiegała końca. Nie wiedział co z nim dalej będzie. Z pomocą przyszła telewizja i wielki koncern General Electric. Opowiemy o karierze ambasadora marki, której „najważniejszym produktem był postęp”, idealnym życiu państwa Reaganów - i o tym co kryło się za fasadą, w ich naszpikowanym elektroniką domu; o zwrocie w prawo, przełomowym przemówieniu i ambicjach politycznych. Wesprzyj nas na Patronite! https://p…

287. Dutch jedzie do Hollywood, czyli kariera Ronalda Reagana, część 1

27 cze 2026
1:33:46

Rozpoczynamy kilkuodcinkową opowieść o „Dutchu”, „Gipperze”, „wielkim komunikatorze”, o teflonowym polityku, którego żadne skandale się nie imały, o jednym z najbardziej wpływowych prezydentów XX wieku, który wyznaczył paradygmat wciąż dominujący w amerykańskiej polityce: wolnorynkowy gospodarczo i konserwatywny w sprawach społecznych, choć - jak się okaże - teoria rządzenia często rozjeżdżała się z praktyką i Ronald Reagan jako prezydent częściej podatki podnosił niż obniżał, a wydatki państwow…

286. KRYPTO i IGRZYSK! Czyli prezenty dla prezydenta

20 cze 2026
1:09:28

14 czerwca na Południowym Trawniku Białego Domu odbyła się gala sportów walki MMA - oficjalnie z okazji Dnia Flagi i w ramach obchodów 250. rocznicy podpisania Deklaracji Niepodległości, ale tak naprawdę z okazji 80. urodzin Donalda Trumpa. Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski Opowiadamy nie tyle o przebiegu samych walk - kto komu spuścił wciry, jak szybko i jak mocno - ale o oprawie tego widowiska: o kiczowatym hurapatriotyzmie, obecności wojska i tym jak przemoc j…

285. Iran-Contras. Afera, która nie zatopiła Ronalda Reagana

13 cze 2026
1:25:00

Jeśli wydaje się Państwu, że w USA jeden skandal goni drugi i nikt nie zostaje pociągnięty do odpowiedzialności, to posłuchajcie o najpoważniejszej aferze prezydentury Ronalda Reagana, która najpierw prawie pogrążyła prezydenta, a potem… rozeszła się po kościach. Jesienią 1986 roku na jaw wyszły dwie pozornie niezwiązane ze sobą rzeczy: po pierwsze, że USA łamiąc nałożone przez Kongres zakazy, wspomaga prawicową partyzantkę w Nikaragui, tzw. Contras. Po drugie, że USA łamiąc własne embargo, dost…

284. Amerykanie kontra AI: nowy luddyzm czy reakcja na realne problemy?

06 cze 2026
1:08:57

Powierzchnia równa tej zajmowanej przez 144 Walmarty. Zużycie wody równe zużyciu tysiąca gospodarstw domowych. Zużycie prądu na poziomie małego miasteczka, a niekiedy wielkiego miasta. I nieustanny hałas - „jakby właśnie miał wystartować odrzutowiec, ale nigdy nie startuje”. Wesprzyj nas na Patronite! https://patronite.pl/podkastamerykanski Mowa o data centers, czyli wielkich centrach danych budowanych przez największe firmy odpowiadające za rozwój sztucznej inteligencji. Dane są różne, ale ocen…

Podcasty

Comments & Reviews0