Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap - Podcasts
Podcast

Menno en Erwin over de Natuur en Wetenschap

Natuur en Wetenschap door: Prof. Menno Gerkema en Erwin Balkema
science
0 Plays

"Menno en Erwin Natuur en Wetenschap" verkent de fascinerende samensmelting van natuur en technologie. Prof. Menno Gerkema deelt zijn diepgaande kennis, terwijl Erwin Balkema de meest prikkelende vragen stelt. Van de raadsels van AI en biologische klokken tot de schoonheid van onontdekte natuurgebieden, elke aflevering is een avontuur in wetenschap en natuur. Volg ons voor een reis door verbazingwekkende ontdekkingen en inzichten. Jouw pad naar de wonderen van de natuur en de vooruitgang van technologie begint hier. www.mennoenerwin.nl/ www.mennoenerwin.nl

Laatste afleveringen

#248 De tijd-duimstok

19 nov. 2026
25:27

Menno neemt ons mee langs de tijd-duimstok van het Senckenberg Natuurmuseum in Frankfurt: een uitklapbare maatstok van 2 meter over de laatste 570 miljoen jaar van het leven op aarde, vanaf het paleozoïcum, in tien tijdperken en 110 soorten planten en dieren. Volg de podcast en de nieuwsbrief via www.mennoenerwin.nl Natuurwandeldagboek — pre-order bundel €79 (boek + app-jaar): https://natuurwandeldagboek.nl/bestel Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin…

#247 Kraanvogels die over ons land trekken

11 nov. 2026
13:55

Kraanvogels die over ons land trekken. Ze vliegen in V-formatie, ergens tussen het strakke patroon van ganzen en het thermiekgedreven gedrag van ooievaars. Steeds vaker te horen en broeden nu ook in Nederland; rustgebied Diepholz trekt tienduizenden. Volg de podcast en de nieuwsbrief via www.mennoenerwin.nl Natuurwandeldagboek — pre-order bundel €79 (boek + app-jaar): https://natuurwandeldagboek.nl/bestel Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subsc…

#246 Hoezo gewoon duizendblad?

04 nov. 2026
10:27

Hoezo gewoon duizendblad? Ook in november bloeit het duizendblad, haast onopgemerkt. Menno laat zien wat je ziet als je op je knieën gaat: meer dan 1500 diep dubbelgeveerde blaadjes en bloemen die kunstig in één vlak staan. Volg de podcast en de nieuwsbrief via www.mennoenerwin.nl Natuurwandeldagboek — pre-order bundel €79 (boek + app-jaar): https://natuurwandeldagboek.nl/bestel Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subscribe

#245 Onze vriend en helper de grote aardslak

28 okt. 2026
9:46

Menno over de grote aardslak of tijgerslak: tot twintig centimeter lang, fraai getekend, en een bondgenoot in de tuin, want hij jaagt op andere naaktslakken en eet hun eitjes. Plus: een spectaculair seksleven. Volg de podcast en de nieuwsbrief via www.mennoenerwin.nl Natuurwandeldagboek — pre-order bundel €79 (boek + app-jaar): https://natuurwandeldagboek.nl/bestel Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subscribe

#244 Oktober als maand van prachtig verval

21 okt. 2026
15:11

Waarom staan zon en maan nooit in het noorden? Menno over hoe wij onder de hemel door draaien, waarom de maan in 27,3 dagen om de aarde draait maar pas na 29,5 dagen weer vol is, hoe ver ze elke dag reist en hoe ze de aarde stabiel houdt. Volg de podcast en de nieuwsbrief via www.mennoenerwin.nl Natuurwandeldagboek — pre-order bundel €79 (boek + app-jaar): https://natuurwandeldagboek.nl/bestel Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subscribe

#243 Onze maan: feiten en vragen

16 okt. 2026
19:09

Waarom staan zon en maan nooit in het noorden? Menno over hoe wij onder de hemel door draaien, waarom de maan in 27,3 dagen om de aarde draait maar pas na 29,5 dagen weer vol is, hoe ver ze elke dag reist en hoe ze de aarde stabiel houdt. Volg de podcast en de nieuwsbrief via www.mennoenerwin.nl Natuurwandeldagboek — pre-order bundel €79 (boek + app-jaar): https://natuurwandeldagboek.nl/bestel Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subscribe

#242 Het spannende wortelleven.

07 okt. 2026
19:20

Over kat en hond als huisdier: 31 miljoen huisdieren in Nederland, waarvan drie miljoen katten en bijna twee miljoen honden — en nog heel veel open vragen over hoe en waarom. Volg de podcast en de nieuwsbrief via www.mennoenerwin.nl Natuurwandeldagboek — pre-order bundel €79 (boek + app-jaar): https://natuurwandeldagboek.nl/bestel Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subscribe

#241 Kat en hond

30 sep. 2026
20:27

Over kat en hond als huisdier: 31 miljoen huisdieren in Nederland, waarvan drie miljoen katten en bijna twee miljoen honden — en nog heel veel open vragen over hoe en waarom. Volg de podcast en de nieuwsbrief via www.mennoenerwin.nl Natuurwandeldagboek — pre-order bundel €79 (boek + app-jaar): https://natuurwandeldagboek.nl/bestel Get full access to Menno en Erwin over de natuur en wetenschap at www.mennoenerwin.nl/subscribe

#240 Kaarten, gebruikt door mens en dier

23 sep. 2026
15:44

Nee, onze vlees en zuivelproductie bedreigt onze voedselzekerheid! Aan het begin van de tweede wereldoorlog lag er een plan klaar om in een oorlogssituatie onze voedselsituatie veilig te stellen. De basis daarvoor was simpel: voor 3 kilo calorie vlees moet er 100 kilocalorie aan voer in een dier worden gestopt. We hadden niet genoeg landbouwgrond om onze grote aantallen pluimvee en vee te voeden, als we niet langer diervoeding konden invoeren. Dus moesten we omstellen. In plaats van 33 miljoen k…

#239 Nee, onze vlees en zuivelproductie bedreigt onze voedselzekerheid!

16 sep. 2026
18:13

Nee, onze vlees en zuivelproductie bedreigt onze voedselzekerheid! Aan het begin van de tweede wereldoorlog lag er een plan klaar om in een oorlogssituatie onze voedselsituatie veilig te stellen. De basis daarvoor was simpel: voor 3 kilo calorie vlees moet er 100 kilocalorie aan voer in een dier worden gestopt. We hadden niet genoeg landbouwgrond om onze grote aantallen pluimvee en vee te voeden, als we niet langer diervoeding konden invoeren. Dus moesten we omstellen. In plaats van 33 miljoen k…

#237 Ooit de eerste landdieren en nu in onze achtertuin: salamanders

02 sep. 2026
17:46

Ooit de eerste landdieren en nu in onze achtertuin: salamanders Als larve zijn ze aangewezen op het water. Maar verder leven onze salamanders het grootste deel van hun leven op het land. Ze zijn de oudste vertegenwoordigers van de klasse van de amfibieën. Dubbellevend is de vertaling van het woord amfibie, en dat klopt dus heel precies. In het water ademen de larven via uitwendige kieuwen, maar in de rest van hun leven is huidademhaling de manier om aan zuurstof te komen. Salamanders zijn er in …

#236 Duiven: van sportkampioen tot vliegende rat

26 aug. 2026
15:57

Duiven: van sportkampioen tot vliegende rat Wat mensen van duiven vinden? Nou dat ligt er maar aan. Als witte vredesduif bij gelegenheden graag losgelaten. En een symbool van de liefde. Een smakelijk pluimveeproduct uit de duiventil. Een nuttige boodschapper als postduif. Een sportheld, en daarmee verbonden een object van weddenschappen (naar schatting worden in Nederland tot een miljoen postduiven gehouden). Of een lastige en te bestrijden vliegende rat. Overlast wordt vooral toegeschreven aan …

#235 De zinnen: (6) we zien best veel

19 aug. 2026
12:46

De zinnen: (6) we zien best veel We kunnen als mensen van geluk spreken. We zijn als kijkers in niets extreem goed, maar onze kijkprestaties mogen er best wezen. We zien een groot deel van het kleurenspectrum. En we zien dankzij onze twee ogen niet alleen diepte maar hebben ook een redelijk groot gezichtsveld. Dankzij onze oogspieren kunnen we niet alleen scherp stellen (accommoderen) maar ook onze ogen richten op wat belangrijk lijkt. In onze ogen hebben we speciale receptoren die onze biologis…

#234 De zinnen: (5) voelen

12 aug. 2026
10:43

De zinnen: (5) voelen Misschien jammer, maar het zintuig dat vertelt hoe je je voelt hebben we niet. Gelukkig voor ons zijn er wel veel dingen die we lichamelijk voelen. Die zintuigen leveren ons tastzin op, pijnsensatie (nociceptie) en kou en warmtewaarneming (thermoreceptie). Maar ook hebben we zintuigen waarmee we lichaamshouding en beweging voelen (proprioceptie). Gevuld zijn of juist leegte ervaren we van onze ingewanden (interoceptie), de drang om stoffen uit te scheiden of juist aan te vu…

#233 De zinnen: (4) smaak, zout, zuur, zoet, bitter en umami

05 aug. 2026
15:52

De zinnen: (4) smaak, zout, zuur, zoet, bitter en umami Op onze tong, maar ook achter in de mondholte liggen in totaal zo’n 9000 smaakpapillen. Die hebben vijf klassen chemoreceptoren. Daarmee smaken we (keuken)zout en zuur (waterstofionen). Maar ook zoetstoffen, verschillende soorten bitter en de hartige umami-smaak, die gebaseerd is op het aminozuur glutamaat (en daarmee een indicator voor eiwitten). De papillen maken contact met zenuwcellen. Die geven de smaakinformatie via drie zenuwbanen do…

#232 De zinnen: (3) ruiken: voedsel, de omgeving en soortgenoten

29 jul. 2026
17:28

De zinnen: (3) ruiken: voedsel, de omgeving en soortgenoten In onze neus vangen trilhaarcellen de geuren op. Via een paar tussenstappen belandt die informatie in de hersenen. Vaak gaat het over praktische zaken. Over lekker of vies, gevaar of genot. En vaak weten we eigenlijk helemaal niet dat we iets ruiken. We zoeken aan de hand van minieme hoeveelheid geurmoleculen onze ideale partner uit. Antilopen herkennen in enorme kuddes zonder moeite hun kalfjes. Geuren kunnen diepe indruk maken, ze hor…

#231 De zinnen: (2) horen

22 jul. 2026
15:30

De zinnen: (2) horen Horen, dat doe je natuurlijk met je oren. Nu ja, olifanten gebruiken ook hun voetzolen. Bij veel dieren dient de schedel als versterker. Bij insecten kunnen de oren op de raarste plekken zitten. Vaak hebben dieren geen oren maar zijn ze wel gevoelig voor trillingen. Mensen zijn middelmatige toehoorders. Ons jonge en gezonde oor hoort geluidgolven tussen 20 en 20000 trillingen per seconde (uitgedrukt in Hertz). De olifant hoort diepe tonen tot zelfs 1 Hertz. Vleermuizen horen…

#230 De zinnen, een serie over zintuigen: 1) de evenwichtszin

15 jul. 2026
15:58

De zinnen, een serie over zintuigen: 1) de evenwichtszin Overeind blijven en niet omvallen, dat is een belangrijke opgave in het leven. Wij, en andere gewervelde dieren, hebben daarvoor een belangrijk orgaan vlak bij het oor in het rotsbeen. Aan weerszijden van het hoofd zit dit vestibulair orgaan. Gevuld met vloeistof (endolymfe) zorgt dit orgaan ervoor dat we versnellingen en vertragingen als draaiing waarnemen. In het statoliet wordt de versnelling en positie ten opzichte van de zwaartekracht…

#229 Winterlinde: een oernederlandse boom

08 jul. 2026
13:24

Winterlinde: een oernederlandse boom Als monumentale bomen nemen lindes vaak een bijzondere plek in in Nederland en de ons omringende landen. Bomen van 20 tot dertig meter hoog, maar vooral ook enorm van stamomvang, tot meer dan acht meter. De kampioen staat vlak over de Duitse grens nabij Boertange. De omtrek van deze “Heeder-Linde” is meer dan zeventien meter en men vermoedt dat deze zomerlinde 800 jaar oud is. In onze streken komen van oudsher en van nature vooral winterlindes voor. Zo’n tien…

🎧 #228 Een giga landbouw projekt in India laat zien dat landbouw zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen voor de boeren rendeert, de natuur helpt en gezond voedsel voor miljoenen mensen oplevert.

01 jul. 2026
13:56

Een giga landbouwprojekt in India laat zien dat landbouw zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen voor de boeren rendeert, de natuur helpt en gezond voedsel voor miljoenen mensen oplevert. Op een oppervlak van driemaal het totale landbouwoppervlak van Nederland (6,4 miljoen hectare) wordt in de zuidoost-Indische staat Andhra Pradesh dit project al een aantal jaren doorgevoerd. Zonder subsidie. Daarom heeft het de naam “Zero Budget Natural Farming” gekregen. In een artikel in Nature wordt de bala…

Podcasts

Comments & Reviews0